Patrzenie w gwiazdy jest nieodłącznym atrybutem poetów, bo symbolizuje nieosiągalne cele. Miłość do gwiazd poruszyła nasze dusze. Wszyscy czujemy się jak odkrywcy, niezależnie od tego, czy to, co znajdujemy, jest naprawdę nieznane, czy tez nowe jedynie dla nas. Nasze dusze przenika dreszcz, gdy za pomocą rysunków, zdjęć lub słów próbujemy opisać, jak się zmieniliśmy, gdy Wszechświat podzielił się z nami swymi tajemnicami. Jest to uczucie którego doświadczają poeci i astronomowie.
Nikt z nich nie patrzy co ma pod nogami, a każdy zbadać chce przestworza nieba.
Quintus Ennius

Ci, którzy próbują sięgnąć gwiazd,
Często potykają się o trawy.
Edmund Spencer (1579)

Niewątpliwą atrakcją listopadowych nocy jest aktywność aż trzech ciekawych rojów meteorów, dobre warunki do obserwacji Saturna i kilku jasnych planetoid. Dni skracają się coraz bardziej. W Warszawie w dniu Wszystkich Świętych Słońce wschodzi o godzinie 6:32, a zachodzi o 16:06. Kolejność faz Księżyca jest w listopadzie następująca: pierwsza kwadra - 6 XI o godz. 5:03, pełnia - 13 XI o godz. 7:17, ostatnia kwadra - 19 XI o godz. 22:31 i nów - 27 XI o godz. 17:55. Najbliżej naszej planety Srebrny Glob znajdzie się 14 listopada o 11:04, a najdalej 2 listopada o 5:56 i ponownie 29 listopada o 17:54.

Planetoida 2008 TC3

Na początku października niewielka planetoida uderzyła w ziemską atmosferę. Jest to pierwszy tego typu obiekt, który został odkryty na 'chwilę' przed uderzeniem w atmosferę Ziemi. Naukowcy raz na kilka miesięcy wykrywają takie ciała niebieskie, jednak pierwszy raz stało się to na kilkanaście godzin przed spotkaniem z kulą ziemską (19 godzin).

Zdjęcie planetoidy (źródło NASA)

Co prawda do Międzynarodowego Roku Astronomii jeszcze kilka miesięcy, ale niektórzy nie próżnują i stale propagują wiedzę naukową pod każdą postacią.

W PSP nr 3 w Żaganiu została, jak co roku, zorganizowana wystawa prac uczniów klasy 6. Prace te są szczególne, bo nie są wykonane na zajęciach plastycznych czy tez technicznych, ale całkowicie samodzielnie przez dzieci. Najważniejsza jest tematyka tych prac – Układ Słoneczny.

Sama propozycja nie jest moja. Zostałem o to zapytany przez Panią (nazwisko znane redakcji), która jest zainteresowana rozwojem swoich zainteresowań astronomią. Może tak być, że chętnych do uczestniczenia w spotkaniach takiego koła lub klubu jest więcej, i że faktycznie warto coś takiego powołać do życia. Dzisiaj zostałem ponaglony do wszczęcia działań. Mając na względzie pewne możliwości stworzenia czegoś takiego w oparciu o Pałac, mogę się podjąć takiej misji. Wszyscy chętni są proszeni o wzięcie udziału w tej ankiecie, a odważni już mogą zgłaszać swój akces. Jeśli jest kilka osób zainteresowanych uczestnictwem to myślę, że warto się zebrać.

Cele są do ustalenia. A należy wiedzieć, że miasto zakupiło teleskop, który jest obecnie zupełnie nie wykorzystany – choć może być wykorzystany do obserwacji astronomicznych w dzień i w nocy. Słowem nie trzeba nawet mieć swojego sprzętu. Spotkania mogą mieć charakter bardziej „szkoleniowy” – jedni przekazują wiedzę innym – lub organizujemy spotkania z astronomami z Zielonej Góry, bo taka możliwość też istnieje.

Na razie poddaję temat do dyskusji. Wiek nie ma znaczenia. Program może zostać ustalony przez członków Klubu. ITD.

Pierwszym pytaniem na które trzeba sobie odpowiedzieć jest: kto to jest miłośnik astronomii? Sprawa nie jest banalna, na co wskazywałaby sama treść pytania. Jak sobie na nie odpowiemy, to ugrzęźniemy w gąszczu problemów związanych z zakupami o których mowa jest w tytule. Inaczej zadane pytanie brzmi jest z kategorii „Dlaczego?”. Osobiście bardzo lubię tę kategorie pytań, bo jest ona królową wszelkich pytań jakie można zadawać. Odpowiedź na każde z nich w naszym przypadku powinna być taka sama. Zależnie od zasobności naszego portfela i wersji odpowiedzi na powyższe pytanie, pójdziemy do „sklepu” i wydamy adekwatną kwotę. Co nie znaczy, że kupimy teleskop astronomiczny i do tego będziemy z niego zadowoleni. Zadowolenie to w ogóle jest bardzo względna sprawa. Nie bierze się ono same z siebie.

Czego to ludzie nie wymyślą na komórkę. Mamy tez program astronomiczny. Jest to program typu planetarium, ale wydanie to powoduje, że jest on wybitnie mobilny. Program co prawda w wersji angielskojęzycznej ale prostota obsługi nie nastręcza problemów w jego używaniu. Teraz nie musisz nosić ciężkiego laptopa, któremu zawsze wysiada bateria za wcześnie. Masz swoje mapy nieba przy sobie.

Rozpoczęła się procedura badania czystości nieba. Dlatego postanowiłem dołączyć kilka szczegółów, które powinny ułatwić dokonanie badania i przeżycie wspaniałej przygody naukowej. Jakby nie było jest to badanie naukowe. Macie Państwo do czynienia z poważnym projektem, którego można stać się częścią.

Dwie uczennice z Torunia odkryły nowe ciało niebieskie
Amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) oraz Instytut Badań Astronomicznych (ARI) potwierdziły właśnie kolejne już w tym miesiącu odkrycie astronomiczne będące zasługą uczniów polskich szkół. Tym razem nieznaną dotąd asteroidę znalazły gimnazjalistki z Torunia - Natalia Majszak i Marta Waczyńska.

19 marca 2008 r. o godzinie 7.12 rano czasu polskiego satelita Swift, monitorujący niebo w poszukiwaniu źródeł promieniowania gamma, zarejestrował niezwykle silny błysk. Polska aparatura pomiarowa projektu „Pi of the Sky” umieszczona w obserwatorium Las Campanas na pustyni Atacama w Chile jako pierwsza, zanim na Ziemię dotarła informacja z satelity, zarejestrowała towarzyszący mu rozbłysk optyczny. Siła błysku była ogromna – jak się wkrótce okazało - był to najjaśniejszy rozbłysk zaobserwowany kiedykolwiek przez człowieka. Jego jasność optyczna była ok. 2 mln razy większa niż w przypadku typowych supernowych.

Na naszym niebie widać już pierwsze meteory z ciekawego roju Orionidów, który w tym roku może popisać się wzmożoną aktywnością - poinformował PAP dr Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. Orbita kometa Halley'a przecina się z orbitą Ziemi w dwóch miejscach. Materiał pozostawiony przez kometę w jednym z tych miejsc daje meteory z roju Eta Aquarydów, a w drugim - z roju Orionidów. W tym drugim przypadku materiał kometarny jest rozrzucony na tak dużym obszarze, że Ziemia przechodzi przez niego od około 2 października do 7 listopada. W tych właśnie dniach na naszym niebie możemy obserwować meteory z roju Orionidów. Są to zjawiska bardzo szybkie, bo wchodzą w naszą atmosferę z prędkością 66 km/s.

Nowe polskie odkrycie - nieznaną dotąd asteroidę z Pasa Głównego znaleźli uczniowie szczecińskiego liceum biorący udział w międzynarodowej kampanii poszukiwania planetoid organizowanej przez NASA i Astronomical Research Institute.

Czy można zbadać czystość nieba? Okazuje się, że tak. należy wziąć tylko udział w odpowiednim programie badawczym. Badanie nie jest trudne i polega na zliczeniu gwiazd widocznych w konstelacji Łabędzia. Wyniki należy przesłać przez Internet.
Instrukcja po polsku - PDF

Internet jest medium, które pozwala na przekazanie różnych informacji astronomicznych. Strona Atlas Wszechświta jest właśnie takim sposobem na pokazanie jaki Wszechświat jest. A jest ogromny. I pokazanie ogromu Wszechświata autor tej strony postawił sobie za najwyższy priorytet. Czy to mu się udało? Trzeba ocenić zaglądając na stronę. Problem jednak polega na czym innym. Bez naszej wyobraźni nic się nie da osiągnąć. Ekran pozostaje ekranem. Ma swój wymiar ograniczony rozmiarami kineskopu i trzeba z tego ograniczenia zdawać sobie sprawę.

MOST — co to jest? Mija właśnie 5 lat od umieszczenia na orbicie satelity MOST. Wśród znacznej w tej chwili liczby satelitów astronomicznych jest on z jednej strony raczej zwykły, gdyż wykonuje fotometrię gwiazd w świetle optycznym, lecz z drugiej strony wyjątkowy — bo bardzo mały. Ma on zresztą polskie „koneksje” poprzez autora tych słów (o tym na końcu artykułu), więc warto go opisać, póki jeszcze ciągle działa, jako że zamierzony czas jego pracy dwu lat już dawno minął…

Bartłomiej Patka - prezentuje SaturnaDzisiaj (13.10.2008r.) przeprowadzono pierwszy spacer po Układzie Słonecznym. Gdzie taki znaleźć? Jest w Żaganiu na Moczyniu. Prezentowany wcześniej model układu przeszedł dzisiaj swój chrzest bojowy i sprawdził się w 100%. Nogi wszystkim dały znać, że jest po czym spacerować. A mieszkańcy Moczynia bacznie się przyglądali cóż to uczniowie klasy VI PSP3 w Żaganiu przygotowali i nad czym tak dyskutują. Właśnie zakończony został na zajęciach przyrodniczych moduł z astronomii i wszyscy są zaopatrzeni w niezłą dawkę wiedzy.

Zakończył się pierwszy etap prac przy wykonaniu Modelu Układu Słonecznego. Model został stworzony z myślą o pomocy dydaktycznej dla Szkoły nr 3 w Żaganiu. Ale skoro mamy Międzynarodowy Rok Astronomii, to trzeba pójść dalej i całość rozbudować tak by stała się atrakcyjna do zwiedzania nie tylko dla uczniów tej szkoły ale i dla innych zwiedzających.

Galeria Układu Słonecznego

W serwisie zamieściliśmy stronę z filmami kosmicznymi - Strona z filmami . Można obejrzeć szereg filmów o tematyce związane z naszym portalem. Film jest nieodzownym elementem edukacji astronomicznej, bo szalenie wpływa na wyobraźnię i pozwala przedstawić astronomom swoje wyobrażenia na poszczególne zagadnienia kosmologiczne. Niektóre problemy, jak np. czarne dziury, trudno jest wyjaśnić słownictwem popularnonaukowym. Film pozwala osiągnąć cele inaczej trudne do zrealizowania czy tylko przedstawienia ogółowi społeczeństwa. Dzisiejsza technologia filmowa i animacyjna pozwala osiągnąć efekty, które jeszcze nie tak dawno były niemożliwe do wykonania. To jak w filmie z efektami specjalnymi.

Z inicjatywy Pani Katarzyny Semeniuk z Zespołu Szkół Tekstylno-Handlowych, planowana jest na połowę października konferencja koordynatorów obchodów Międzynarodowego Roku Astronomii (w skrócie MRA). Dla wyjaśnienia, koordynatorzy zostają powołani przez szkoły i instytucje chcące wziąć udział w ww. obchodach, a planujące przedsięwzięcia nie tylko dla siebie, ale dla innych szkół i instytucji oraz dla mieszkańców miasta i okolic. Na spotkaniu tym planowana jest tzw. burza mózgów, mająca na celu utworzenie harmonogramu imprez realizowanych przez organizatorów obchodów.

Jest już dostępna sieciowa wersja programu do oceny skutków uderzenia obiektów kosmicznych w Ziemię.Dzięki aplikacji 'Impact Calculator'  możliwe jest przewidywanie skutków ewentualnego zderzenia asteroidy lub innego obiektu pochodzenia kosmicznego z Ziemią. Narzędzie pozwala między innymi wyznaczyć rozmiar krateru czy określić wielkość zniszczeń powstałych po uderzeniu, a wszystkie uzyskane przez aplikację wyniki przedstawiane są w formie graficznej, dzięki prostemu, intuicyjnemu interfejsowi. 

Realizacja celów Międzynarodowego Roku Astronomii zależy od aktywności wszystkich środowisk lokalnych. To od inicjatyw szkół, instytucji państwowych i pojedynczych obywateli zależy, czy obchody osiągną sukces, czy też staną się przebrzmiałym gadżetem. Podejmowanie inicjatyw wskazuje na to, że nauka nie jest nam obca, że chcemy zmienić stosunek ludzi z naszego otoczenia do wiedzy i do naszego domu.

Watykańskie Obserwatorium Astronomiczne (łac. Specula Vaticana, ang. Vatican Observatory, wł. Specola Vaticana) ma bogatą tradycję naukową. W 1576 papież Grzegorz XIII polecił budowę wieży (73 m) przeznaczonej m.in. do obserwacji astronomicznych. Stojąca do dziś Wieża Wiatrów nazywana jest także Wieżą Gregoriańską lub Obserwatorium Gregoriańskim. Na podstawie obserwacji znajdującej się tam meridiany[1] papież zadecydował o reformie kalendarza. W roku 1703 papież Klemens XI przeznaczył Wieżę Wiatrów do obserwacji sejsmologicznych. Nazwa Specula Vaticana pojawiła się w roku 1784 na drzwiach biblioteki za sprawą kard. Zelada. Pod koniec XVIII w. Obserwatorium, nazywane Specola Pontificia Vaticana, stało się też centrum badań meteorologicznych.

W roku 2008 wystąpią dwa zaćmienia Słońca: obrączkowe, widoczne 7 lutego z południowych obszarów podbiegunowych Ziemi, oraz całkowite, widoczne 1 sierpnia w Azji. Drugie z wymienionych zaćmień widoczne będzie w Polsce jako częściowe. Dojdzie także do dwóch zaćmień Księżyca: całkowitego 21 lutego i częściowego 16 sierpnia. Obydwa te zaćmienia będzie można obserwować w Polsce.
W 2008 roku kilkakrotnie dojdzie do zakryć gromady otwartej Plejady przez Księżyc. Z Polski można będzie te zjawiska obserwować w dniach: 12 marca, 23 sierpnia, 20 września oraz 12 listopada. Można będzie także obserwować zakrycia planet przez Księżyc: 10 maja zakrycie Marsa i 1 grudnia zakrycie Wenus.
W 2008 roku do Słońca zbliży się 40 znanych komet, z których dwie będzie można być może obserwować nawet przez większe lornetki.

Jeden z najwybitniejszych żyjących polskich astronomów, prof. Aleksander Wolszczan, był przez wiele lat zarejestrowany jako tajny współpracownik kontrwywiadu PRL o pseudonimie „Lange”.
Pisze o tym „Gazeta Polska”. TW „Lange”, wówczas asystenta w Zakładzie Radioastronomii Instytutu Astronomii UMK w Toruniu, pozyskano na początku 1973 r., przed jego wyjazdem na roczne stypendium w Bonn, do sprawy obiektowej krypt. „Baza”. Współpraca nigdy nie została rozwiązana, lecz jedynie zawieszona w roku 1988.

Międzynarodowy Rok Astronomii (M.R.A.)dotarł również do naszego miasta. Żagań jest miastem szczególnym w naszym regionie pod tym względem. Powód zasadniczy to nasze dziedzictwo w postaci obecności Jana Keplera. Jak pisałem w jednym z wczesnych artykułów, mieszkał i pracował on w naszym mieście przez dwa lata (ostatnie dwa lata) swego życia. Dlatego ze zdwojonym zapałem przystąpiłem do przygotowań do obchodów MRA.

W sobotę, 20 września 2008 roku w warszawskim Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN odbędzie się druga już konferencja poświęcona przygotowaniom do obchodów Międzynarodowego Roku Astronomii 2009 w Polsce. Spotkanie odbędzie się w ramach XV Seminarium dla nauczycieli fizyki "Astronomia w szkołach ponadpodstawowych".

Kolejny zestaw skryptów. Tym razem dotyczący obliczania daty juliańskiej i fazy Księżyca. Rachuba ciągła dni jest w astronomii niezbędna do prowadzenia wszelkich obliczeń. Jak można przeczytać w Encyklopedii, jest to liczba (w najprostszym ujęciu). Każdej liczbie odpowiada konkretny dzień w kalendarzu gregoriańskim. Ale operacje na datach w tym drugim są kłopotliwe z punktu widzenia matematycznego. Przetwarzanie numeryczne tez nastręcza wiele trudności i wymaga dodatkowego oprogramowania. Data juliańska jest prosta w obsłudze. Ułamek po przecinku oznacza ułamek dnia. Więc nie ma żadnego problemu z godzinami, minutami i sekundami. Operuje się po prostu na ułamkach dziesiętnych i po problemie.

Czasami potrzebujemy użyć określonego kodowania - np. programując strone lub piszą skrypty dla WWW. Skąd wziąć wtedy informację?Dlatego umieszczam całą liste. W dziale linki dostepny jest też link do właściwej strony w sieci z tymi iinformacjami.