Konkurs AstronomicznyInstytut Astronomii Uniwersytetu Zielonogórskiego i Zespół Szkół i Placówek Kształcenia Zawodowego w Zielonej Górze ogłaszają konkurs na pracę wykonaną metodą projektu o tematyce astronomicznej. Praca musi być oczywiście o tematyce astronomicznej. Termin rejestracji jest do 1 marca 2012 roku. A prace zostaną ocenione do 23 marca 2012r.

Meteoryt z Marsa w Maroko śieżo po upadku na ziemięJak ustalili naukowcy z Meteoritical Society, siedmiokilogramowy meteoryt, który spadł w lipcu ub. r. w Maroku pochodzi z Marsa.

Carl Agee z uniwersytetu stanowego w Nowym Meksyku (USA) wyjaśnił, że jest to odkrycie olbrzymiej wagi naukowej ze względu na fakt, iż meteoryt znaleziono krótko po jego upadku na powierzchnię Ziemi i praktycznie nie został on skażony ziemskimi mikroorganizmami i związkami chemicznymi.

Okładka wydaniaNo i mamy początek 2012 roku, a wraz z nim nowy numer naszego biuletynu. Tym razem dużo miejsca poświęciliśmy technikom cyfrowym w obserwacjach gwiazd zmiennych. Dla tych, którzy chcieliby zacząć przygodę z fotometrią CCD, a nie wiedzą jak się za to praktycznie zabrać, Marcin Wardak przygotował obszerny materiał na ten temat, krok po kroku wskazując kolejne działania zmierzające do uzyskania ciągu pomiarów fotometrycznych.

Dwa wschody i dwa zachody, ekstremalne warunki pogodowe, to nowo odkryte przez Keplera niebywałe światy planet w układach wielokrotnych gwiazdUkłady wielokrotne gwiazd należą do najpopularniejszych układów gwiazdowych w Galaktyce a być może nawet w całym Wszechświecie. Gwiazdy nie lubią żyć samotnie, jak mawiają astronomowie, bo samotność skraca życie. W ten sposób bardzo wiele gwiazd widzianych przez nas jako pojedyncze punkty na sferze niebieskiej,w rzeczywistości są układami wielogwiezdnymi. Dwie lub nawet sześć gwiazd krąży w układzie związanym ze sobą grawitacją. Ruchy gwiazd w takim układzie są bardzo złożone i większość astronomów uważała jeszcze nie dawno, że planety w takich układach nie utworzą stabilnych układów planetarnych, a jednak ...

To co nie miało szansy przetrwać wstępnej fazy ewolucji istnieje do dzisiaj i ma się dobrze.

Jasper National Park - W Kanadzie chroni się nie tylko przyrodę - w ramach ochrony środowiska naturalnego powstają też rezerwaty ciemności. Właśnie otwarto nowy rezerwat ciemnego nieba - Jasper National Park. W Kanadzie chroni się nie tylko przyrodę - w ramach ochrony środowiska naturalnego powstają też rezerwaty ciemności. Właśnie otwarto nowy rezerwat ciemnego nieba - Jasper National Park.

Nadchodzi zima, a w każdym bądź razie tak zapowiadają meteorolodzy. Nim to jednak nastąpi przyjdzie się nam zmierzyć z niejednym pochmurnym wieczorem i nocką. A zima to taki wspaniały okres na astronomiczne obserwacje. Mieliśmy nadzieję, tej soboty, że nam dopisze szczęście i niebo pozbędzie się choć na trochę chmur. Chcieliśmy się przekonać czy gwiazdy przypadkiem nie zniknęły z naszego nieba. I już tak dobrze żarło … i z powrotem przyszły chmury. Ale wszystkim na sobotnim spotkaniu udało się spożytkować skutecznie czas.

Kompozycja zdjęć czterech planet wykonano w styczniu 2012r.Nasz kolega, Mariusz Rudziński, przesłał nam swoje pierwsze wrażenia tego roku z nocnych wypadów na polowania astrofotograficzne. Choć pogoda tak samo wszystkim nie dopisuje, to dzięki swojemu uporowi udało mu się pokazać na swoich zdjęciach całą planetarną menażerię dostępną nad naszymi głowami w styczniu tego roku. Warto nadmienić, że ma on już spore doświadczenie w polowaniu na planety naszego układu i nie raz pokazał czytelnikom swoje niezwykłe osiągnięcia w tym zakresie. Zobaczmy więc co ciekawego udało mu się dla nas upolować.

M31 to jedna z niewielu widocznych nieuzbrojonym okiem galaktyk na naszym niebieZaskakująco piękna. Możliwa do zaobserwowania nawet bez użycia teleskopu. Ale dopiero na zdjęciach z długim czasem ekspozycji pokazuję jak wspaniale zdobi naszą Grupę Lokalną.

Trudno się więc dziwić, że Teleskop Hubble również przygląda się jej uważnie. Dzięki stosunkowo niewielkie odległości 2mln lat świetlnych mamy możliwość obserwowania siostry Drogi Mlecznej z zupełnie nowej perspektywy. Jedną z ciekawostek jakie udało się zaobserwować w niej jest podwójne jądro M31. Pochodzi ono najprawdopodobniej z wchłonięcia jakiejś mniejszej galaktyki przez tego giganta. Bowiem zderzenia galaktyk w kosmosie są dość częstym zjawiskiem obserwowanym przez astronomów.

Od obserwacji zjawiska plam słonecznych przez miłośnika astronomii Samuela Heinricha Schwabe zapoczątkowanych w 1826 roku i prowadzonych przez niego przez 17 lat, obserwowana jest słoneczna aktywność z cyklem zmienności co mniej więcej 11 lat. Ilość plam to jedynie jeden z objawów tej aktywności. Pole magnetyczne plam zmienia się w cyklu 22 lata. A elementów zmienności jest znacznie więcej.

Niestety nie znamy istoty fizycznej jaka leży u podstaw tej aktywności. Szczególnie regularność zmian stanowi największa gadkę. Do tego dochodzą nieregularności i korelacje ze stanem pogody i klimatu na Ziemi. Dzisiaj wiemy, że pole magnetyczne Słońca oddziałuje z polem galaktycznym i tym samym wpływa na zmiany zachodzące w całym okładzie słonecznym. Dlaczego jednak czasami dochodzi do tak silnych wpływów na klimat na Ziemi, tego nie potrafimy dzisiaj wytłumaczyć. Wynika to ze złożoności opisu matematycznego jaki byłby wymagany. Wygląda to tak jakby trzepot skrzydeł motyla na Hawajach wywoływał huragan na drugim końcu świata. Czego możemy się więc spodziewać?

2012 rok ot 50 rocznica ESOVLT to najsłynniejszy skrót astronomiczny na świecie. Chyba nie ma już ucznia, który nie wie co on oznacza. Wszystkim wiąże się on z niepowtarzalnie pięknymi obrazami kosmosu. Ale to tylko wierzchołek góry lodowej, bo cała prawda o VLT kryje się daleko na pustyni Atacama.

Autor Damian PEACHOd kiedy Galileusz skierował na niego swoją lunetę, odtąd całkowicie zmienił się nasz obraz tej planety. A zmiany postępują nadal do dzisiaj i jeszcze nie jedno przyjdzie nam odkryć w tym gazowym olbrzymie. nic wiec dziwnego, że gdy z rzadka przychodzi nam obserwować go tej zimy na niebie, warto poświęcić nieco czasu na uzupełnienie wiedzy jaką dzisiaj mamy o nim i jego małym układzie planetarnym.

Orion jest gwiazdozbiorem pomiarowym w projekcie Globe at NightAż 366 dni dla astronomii, to hasło projektu Globe at Night na rok 2012. Tym razem cztery razy w ciągu roku możemy uczestniczyć w badaniu zanieczyszczenia sztucznym światłem nocnego nieba gwiaździstego.

W ramach przypomnienia i uzupełnienia dla nowicjuszy kilka słów o celu tej akcji. Po pierwsze, obserwacje dają możliwość oceny zmian zanieczyszczenia sztucznym światłem nocnego nieba. Potrzeba do tego celu wielu niezależnych pomiarów i ocen. Po drugie, każdy z nas ma możliwość uczestniczenia w prawdziwie naukowym projekcie badawczym. Po trzecie, rozbudzamy zainteresowanie kosmosem w naszym środowisku i wcale nie trzeba być niebywały pasjonatom astronomii by wziąć w nim udział. Tym sposobem poznajemy konstelacje na nocnym niebie oraz wiadomości pokrewne w zależności od naszego zaangażowania. Można poznać historię gwiazdozbiorów czy sposoby mierzenia jasności gwiazd. Dzięki naszemu uczestnictwu poznamy i rozpowszechnimy wiedzę o ochronie: przyrody, naszego środowiska oraz zdrowia i bezpieczeństwa ludzi związanego ze stanem nocnego oświetlenia naszych miast i miejscowości. Każdy z nas może przyczynić się do ochrony nocnego nieba gasząc niepotrzebne w danej chwili lampy na podwórzu.

Energetyczny dżet z M87. Świecenie jest spowodowane przez promieniowanie synchrotronowe, wysokoenergetyczne elektrony poruszające się po spiralnych torach, wzdłuż pól magnetycznych, po raz pierwszy wykryte w 1956 roku przez Geoffreya R. Burbridge'a w M87 potwierdzając przewidywania Hannesa Alfvéna i Nicolaia Herlofsona z 1950 roku oraz Iosifa Samuilovicha Shklovskyego z 1953.W poniedziałek, 9 stycznia w warszawskim Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN prof. Bożena Czerny wygłosi wykład o promieniowaniu synchrotronowym. Będzie to przedostatnia osłona cyklu "Spotkania z astronomią", który trwa od października ubiegłego roku.

Zegar pulsarowy odmierza czas 100 razy dokładniej niż zegar atomowy Pomiary czasu w obecnej dobie mają coraz większe znaczenie szczególnie dla nauki. Tym samym zbudowanie zegara 100 razy dokładniejszego od atomowego kuzyna, daje nie tylko szanse naukowego badania z większą dokładnością, ale tworzy zupełnie nowy sposób podejścia do problemu. To jedno z miejsc gdzie astronomia znajduje swoje lokum w naszym życiu codziennym.

O tak dokładnym pomiarze czasu wielu z nas nie zdaje sobie nawet sprawy do momentu aż nie pojawią się problemy z wykonaniem tego zadania. Powszechna już technologia GPS wymaga ogromnej dokładności w tym zakresie, a to tylko jeden przykład z wielu jaki można przytoczyć.

Numer 34 KTWPoznać Jowisza, to główny temat kolejnego, bo już 34/70 numeru Kosmosu – Encyklopedii Astronomii i Astronautyki.

Król Układu Słonecznego jak często nazywamy naszego giganta skrywa wiele tajemnic, z których tylko nieliczne udało nam się do tej pory poznać. Wysiłek jaki towarzyszy tym odkryciom jest niezwykle wielki, tak wielki jak sama planeta Jowisz.

Planetarium obsługiwane przez WWW zrobione jest w technologii FlashPlanetarium należy do najpopularniejszych programów używanych przez miłośników astronomii. Choć jest to najprostsze zastosowanie komputera w tej dziedzinie nauki, to właśnie z tymi programami mają oni do czynienia na początku swojej drogi.

Programy tego typu pozwalają zapoznać się z niebem i nauczyć się odnajdywania podstawowych obiektów widzianych z ziemi. Jest jednak poważny problem z używaniem niektórych aplikacji: są one albo płatne i w cale nie tanie, albo nie możemy ich uruchomić z jakiegoś powodu na naszym pececie, albo zupełnie innej konfiguracji sprzętowej. Jest na to rada. Aplikacja musi być dostępna przez WWW. Ale czy to jest w ogóle mowie? Jest!

Co nas czeka w 2012r.W niedzielę, 1 stycznia 2012 roku, o godz. 22.43 naszego czasu, na orbitę Księżyca wszedł statek GRAIL-B. Jego bliźniak, GRAIL-A, trafił tam dobę wcześniej. Umieszczenie urządzeń na odpowiedniej orbicie to już połowa sukcesu misji.

Tak przywitaliśmy Nowy 2012 rok.

Na sam początek stycznia przyleciały w odwiedziny Kwadrantydy. Trudno się wiec nudzić od samego początku roku, gdyby tylko pogoda dopisała na takie okazje. Dlaczego zapowiadana Mała Epoka Lodowcowa nie nadeszła i zamiast zimy mamy prawie wiosnę? Być może to za sprawą naszego Słońca, ale to nic pewnego. Zbyt skąpa jest nasza wiedza w zakresie słonecznej astro-pogody. Wejście z hukiem w maksimum aktywności spowodowało nie tylko wzrost napływu efektów kolejnych erupcji gwiazdy, ale i nasilenie się pola magnetycznego słonecznego dynam. Jaka jest skala jego wpływów na nasz klimat i pogodę nie jesteśmy w stanie dostatecznie precyzyjnie określić, czyli nadal czeka nas nauka, nauka i jeszcze raz nauka.

fot.1 Meteor z roju Kwadrantydów - Jeff Berkes/NASA W środę przed świtem będziemy mieli zdarzającą się raz do roku okazję ujrzenia meteorów z roju Kwadrantydów. Radzimy, gdzie i jak obserwować "spadające gwiazdy" oraz zamieszczamy najświeższą prognozę pogody na czas zjawiska.

Tranzyt Wenus na tle tarczy Słońca widoczny w Polsce o wschodzie Słońca w dniu 6 czerwca 2011r.. Źródło: http://cybermon.plW roku 2012 wystąpią dwa zaćmienia Słońca, niewidoczne w Polsce: obrączkowe 20 maja i całkowite 13 listopada (obydwa widoczne na Oceanie Spokojnym). Dojdzie także do dwóch zaćmień Księżyca: częściowego 4 czerwca (niewidocznego w Polsce) oraz półcieniowego 28 listopada (widoczne w Polsce przy wschodzie Księżyca). W dniu 15 lipca dojdzie do zakrycia Jowisza przez Księżyc, natomiast 3 października nastąpi złączenie Wenus i Regulusa. 6 czerwca będzie można z Polski obserwować przejście planety Wenus na tle wschodzącego Słońca — następna taka okazja nastąpi w 2117 r. (na świecie), a z obszaru naszego kraju dopiero w 2125 r.

Życząc pogodnego nieba przypominamy, że prenumeratorzy Uranii Postępów Astronomii znajdą znacznie więcej takich informacji na łamach tego dwumiesięcznika astronomii.

... swego nie znacie, sami nie wiecie co posiadacie. Takie przysłowie przypomina nam o tym, ze potencjał kryjący się w nas samych jest równie nieograniczony jak w innych miejscach na świecie. Z zachwytem oglądamy programy w stacjach satelitarnych i zastanawiamy się dlaczego nikt u nas nie wymyślił czegoś tak fajnego jak „Jak to jest zrobione?” czy „Okiem Nauki” i wiele innych.

A jak dobrze się przyjrzeć to mamy w swoim gronie fajne pomysły na pokazanie nauki i jej obecności w życiu codziennym mieszkańców Ziemi. Takim dobrym przykładem była Sonda, a obecnie do miana takiego pomysłu kandyduje „Jak to działa?”. W odcinku 15 mogliśmy zobaczyć jak działa teleskop astronomiczny z udziałem miłośników astronomii z klubu Almukantarat.

Wyjątkowa kometa Lovejoy zasłużyła sobie na miano jakie przypisuję sie jej teraz w dobie świąt. Po pierwsze wyjątkowym zrządzeniem losu uniknęła zagłady w żarze i blasku Słońca, by teraz cieszyć nas swoim niezwykły ogonem. Stała się wyjątkową ozdobą ziemskiego nieba.

Choć na razie zajmuje niebo południowe. Cieszy swoim blaskiem na zdjęciach kolejnych astrofotografów. A naprawdę jest na co popatrzeć. a słów zachwytu nie ma końca.

Druga Ziemia odkryta przez Keplera pod nazwą 22b, to potencjalny świat podobny do naszegoPlanety sypia się jak z rękawa. Odkrywamy coraz mniejszych towarzyszy gwiazd w konstelacji Łabędzia, ale i nie tylko tam. Wymagana do tego technika precyzyjnych pomiarów astronomicznych jest opanowywana przez coraz szersze kręgi naukowców. Potrafią oni wyciągać potrzebne informacje z tak niezmiernie minimalnych zmian w świetle gwiazd, że jeszcze niedawno uchodziło to za zupełnie niemożliwie do wykonania, A jednak.

Kto jednak przypuszczał, że uda się odkrywać planety wielkości Ziemi. A nawet doszukiwać się danych potwierdzających, że są one do niej podobne nie tylko masą i rozmiarem, ale i składem chemicznym? Jak wygląda nasza widza dzisiaj o tych odległych światach? Planety na razie tylko z numerkiem 22b, 22f, 22e ....

Zdjęcie Jowisza zrobione przez Voyagera 1 24 stycznia 1979, z odległości 40 milionów km. Źródło WikipediaPowinniśmy się cieszyć widokiem gazowego olbrzyma, póki jeszcze zdobi nasze niebo. Naukowcy odkryli bowiem niebezpieczny proces zachodzący w jego wnętrzu, a dokładnie w jądrze planety, który doprowadzi do ... jego zagłady.

Można zadać sobie pytanie jak to jest możliwe, by taki gigant jak Jowisz w ogóle mógł zostać zniszczony i to przez samego siebie. Ale choć nawet naukowcom nie mieści się to w głowie, trzeba przyjąć do wiadomości naukowy fakt, że proces postępuje, jak na kosmiczne skale, bardzo szybko. Zobaczmy więc jak to może wpłynąć na cały Układ Słoneczny?

Pierwszy sygnał -linia wodoru neutralnego 21cm - obserwowana przez radioteleskop projektu EUHOU w Obserwatorium Astronomicznym UJ w Krakowie. Obserwatorium Uniwersytetu Jagiellońskiego jest koordynatorem tego projektu w Polsce.Pragniemy przed świętami przypomnieć wszystkim przygotowywany projekt EUHOU mający na celu udostępnić radioteleskop do obserwacji Drogi Mlecznej. Teleskop już przeszedł fazę montażu, a teraz przechodzi testy i tylko czekać jak zostanie udostępniony młodzieży przez internet do obserwacji naszej Galaktyki.

Rankiem w najbliższy czwartek Słońce wstąpi w znak Koziorożca rozpoczynając tym samym astronomiczną zimę. Moment przesilenia zimowego i tym samym początek astronomicznej zimy wypada w tym roku 22 grudnia o godzinie 6³⁰ naszego czasu.

Voyager 1 skierowany jest na orbitę o nachyleniu 35 stopni na północ od płaszczyzny ekliptyki i mimośrodzie 3,7, natomiast Voyager 2 na orbitę o nachyleniu 48 stopni na południe od płaszczyzny ekliptyki i mimośrodzie 6,3. Sondy Voyager 1 i 2, które od 1977 roku nieprzerwanie lecą w kierunku granicy Układu Słonecznego. Ich sukces zawdzięczamy wyjątkowo solidnej konstrukcji oraz zasilaniu, które nieprzerwanie dostarcza energię do urządzeń pokładowych.

Sondy składają właśnie pierwszy raport z tej nieznanej przestrzeni. Odkryły one coś naprawdę interesującego.

Przed świętami warto przygotować astronomiczne stroiki na choinkęZooNniverse przygotowało dla pasjonatów nieba niebywałą gratkę. No bo jak tu przy choince obejść się bez gwiazdki z nieba? Dlatego dostaniemy całą kolekcję gwiazdek, ale musimy się nieco wysilić i przygotować coś własnym wysiłkiem.

Koniunkcja Planet w układzie słonecznym nie prowadzi do żadnych katastrofalnych zjawisk, ale jest wyjątkowo ciekawe zjawisko na niebie. Planety ustawiają się w równym rzędzie na niebie.Planety tez nie lubią być zbyt długo same, przynajmniej od czasu do czasu. Udają się wtedy na spotkania z innymi towarzyszami naszego Układu Słonecznego. Poważnym problemem jest spotkanie się z Wenus lub Merkurym, ale choć rzadko i od nich starają się nie stronić. Oczywiście z tego powodu nie dochodzi do żadnych katastrofalnych wydarzeń, choć czarnowidztwo jest przez wielu uprawiane w takim momencie. Ziemia się jednak nie rozpada na drobne kawałki, a po spotkaniu każda z planet idzie w swoja stronę.

Koniunkcje to są wyjątkowe spotkania na tyle, że pozwalają nam znaleźć je na niebie znacznie łatwiej niż zwykle. Szczególnym towarzyszem koniunkcji jest Księżyc, bo tego nikt nie ma problemu odnaleźć. Przy jego pomocy doszukamy się pozostałych, szczególnie tych słabo błyszczących na firmamencie. Zobaczmy jak to będzie w najbliższym czasie.

Radiotelskop Spektr-R z rozłożoną antenąRosja już w lipcu wysłała na orbitę satelitę Spektr-R (znany też jako RadioAstron), na pokładzie którego znajduje się najbardziej zaawansowany radioteleskop w historii. Ma on dostarczać zdjęcia bardzo odległych pulsarów, kwazarów i gwiazd neutronowych w niespotykanej dotąd jakości.

Ukazał się ostatni w roku 2011 numer czasopisma popularnonaukowego "Urania - Postępy Astronomii". Głównym tematem numeru są polskie starania o przystąpienie do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO). Redakcja zapowiada też duże zmiany w formule czasopisma.Kończymy rok Jana Heweliusza. I w takim tonie sformułowana Urania Postępy Astronomii dotarła do naszych skrzynek pocztowych, EMPiK’ów i kiosków prasowych. Szczególnie o tych ostatnich będzie się toczył bój największy, … ale po kolei.

Zapowiadają się wielkie zmiany w naszym dwumiesięczniku. Możemy o tym przeczytać w załączonym do wydania piśmie od nowego redaktora naczelnego, Pana Macieja Mikołajewskiego. Wśród nich jest powrót do koncepcji miesięcznika (rewelacja) i wydania pełnokolorowego. Teraz Urania ma szanse zmienić swój wizerunek na jeszcze lepszy. Zmian będzie więcej i po części spoczną one na barkach największej grupy jej czytelników a mianowicie miłośników astronomii. Przeszłość Uranii pamięta już zmiany jakie musiała przejść by nadal istnieć. Wyszły one jej na dobre i jesteśmy z tego bardzo dumni. Nadchodzące przyniosą jeszcze lepsze przystosowanie do zmieniającego się rynku odbiorcy, a to tylko dobrze zrobi nam wszystkim.

Obrazy składników układu podwójnego SS Leporis uzyskane za pomocą interferometru VLTI w Obserwatorium ESO Paranal. Kolory gwiazd są sztuczne i odpowiadają ich temperaturom. Źródło: ESO/PIONIER/IPAG.Możliwości dzisiejszych teleskopów astronomicznych zaskakują samych konstruktorów. Ale to wszystko dla tego, że wyobraźnia człowieka jest nieograniczona, szczególnie wtedy, gdy obszarem badań jest niezmierzony kosmos. Jeszcze kilka lat temu zachwycaliśmy się możliwościami coraz potężniejszych teleskopów optycznych i radiowych. I już wydawałoby się, że koniec ich możliwości jest bliski, już powstały projekty budowy kolejnych kolosów, a tu pracujące VLT Keck i inne wciąż przynoszą nowe coraz śmielsze odkrycia.

Sposobów na wykorzystanie tych niezwykłych konstrukcji naukowcy maja coraz więcej. Zobaczmy co ciekawego można zrobić z tymi urządzeniami, że potrafią one pokazać człowiekowi więcej niż zakładał konstruktor.

Zaćmienie Księżyca sfotografowane przez Mariusza Rudzińskiego niedaleko Żagania w Jankowej ŻagańskiejNa grudzień wszyscy czekaliśmy za sprawą zaćmienia Księżyca, które miało nam uświetnić zakończenie roku. Pogoda jednak, tak ja na początku roku 2011 nie robiła nadziei na wielkie widowisko. Przed samym wschodem Księżyca rozpętał się deszcz ze śniegiem, a wskazania Sat24 nie napawały nas dobrym nastrojem. Chmury budowały się na samym krańcu naszego kraju.