Dane wizualne i topograficzne Ceres z misji Dawn / Credits - NASA/JPL-Caltech/SwRIDane z sondy Dawn, okrążającej planetę karłowatą Ceres od 6 marca 2015 wskazują na zagadkę brakujących kraterów.

Ceres została odkryta 1 stycznia 1801 roku przez Giuseppe Piazziego, głównego astronoma Uniwersytetu w Palermo na Sycylii, w odległości przewidzianej przez regułę Titusa-Bodego.

Obiega ona Słońce w średniej odległości 2,77 AU. Rozmiary Ceres wynoszą 975×909 km, średnia gęstość 2,08 g/cm3.

Artist’s impression of the exotic binary star system AR ScorpiiAstronomowie korzystający z należącego do ESO teleskopu VLT, a także z inny teleskopów naziemnych i kosmicznych, odkryli nowy rodzaj egotycznej gwiazdy podwójnej. W systemie AR Scorpii, szybko obracający się biały karzeł przyspiesza elektrony do prawie prędkości światła. Te wysokoenergetyczne cząstki emitują promieniowanie, które dociera do towarzyszącego czerwonego karła i powoduje, że cały system dramatycznie pulsuje co 1,97 minuty w zakresie promieniowania od ultrafioletu do fal radiowych. Wyniki badań zostaną opublikowane w czasopiśmie „Nature” w dniu 28 lipca 2016 r.

Siedem minut po fazie maksymalnej rozbłysku M2.0 z 24 lipca / Credits - NASA, SDONa pożegnanie z ziemskimi obserwatorami, grupa 2567 wyemitowała 24 lipca dwa rozbłyski klasy M.

Dwudziestego trzeciego lipca grupa 2567 wyemitowała najsilniejszy rozbłysk od września 2015 roku. Było to zjawisko mieszczące się w klasie M7.6 kiedy ten region aktywny znajdował się już w pobliżu zachodniej krawędzi tarczy słonecznej. Dzień później grupa 2567 wyemitowała kolejny rozbłysk klasy M, a po tym jak region schował się za krawędzią tarczy, następny, również klasy M. Pierwszy z nich posiadał maksimum wynoszące M2.0, przypadające na godzinę 08:20 CEST, natomiast maksimum (M1.9) drugiego przypadło na godzinę 19:43 CEST. Poniższe nagranie prezentuje drugi z rozbłysków.

Artystyczna wizja teleskopu Keplera w przestrzeni kosmicznej / Credits - NASAMiędzynarodowy zespół astronomów potwierdził odkrycie 104 nowych egzoplanet spośród 197 kandydatów, zidentyfikowanych dzięki użyciu kosmicznego teleskopu Keplera. Wśród nich odkryto jeden system planetarny, oddalony o 181 lat świetlnych, który z dużym prawdopodobieństwem zawiera cztery skaliste egzoplanety.

Planety TRAPPIST-1b oraz TRAPPIST-1c, tranzytujące przed czerwonym karłem układu (NASA/ESA/STScI/J. de Wit - MIT)Dzięki wystrzelonemu w 1990 roku na niską orbitę okołoziemską, Kosmicznemu Teleskopowi Hubble’a, przeprowadzono pierwsze badania atmosfer planet pozasłonecznych wielkości Ziemi. Analiza przeprowadzona przez zespół naukowców pozwoliła na zidentyfikowanie dwóch planet, potencjalnie bardziej sprzyjających życiu.

Tuż przed fazą maksymalną rozbłysku klasy M7.6 z 23 lipca 2016 / Credits - NASA, SDODwudziestego trzeciego lipca grupa 2567 wyemitowała trzy silne rozbłyski klasy M z czego jeden był klasy M7.6. To najsilniejszy rozbłysk w tym roku.

Pomiędzy 18 kwietnia a 21 lipca Słońce nie wyemitowało żadnego rozbłysku klasy M. Sytuacja zmieniła się za sprawą obszaru aktywnego o oznaczeniu 2567. 21 lipca ta grupa plam wyemitowała dwa rozbłyski dolnych stanów klasy M – M1.2 i M1.0.

Zdjęcie z czasów misji Apollo 17 z 1972 roku. Czy podobnego obrazu możemy się niebawem spodziewać? / Credits - NASABlisko pół wieku, jakie upłynęło od kiedy człowiek pierwszy raz postawił stopę na innym niż Ziemia ciele niebieskim, to w astronautyce czas wielkich wyzwań, często bezpardonowej rywalizacji, politycznych przesileń, niesamowitego postępu naukowo-technologicznego, spektakularnych sukcesów i takichże porażek.

Basen Caloris, będący miejscem impaktu obiektu kosmicznego z powierzchnią Merkurego (NASA)Naukowcy z NASA odkryli, że niektóre osady wulkaniczne, znajdujące się na powierzchni Merkurego wymagają, aby do stopienia płaszcza planety doszło blisko granicy pomiędzy tą warstwą, a jej jądrem znajdującym się zaledwie 400 km pod powierzchnią. Informacje o tym odkryciu przedstawiono dzisiaj w nocy na konferencji Goldschmidt w Jokohamie w Japonii.

Kolorowe zdjęcie wykonane za pomocą kamery JunoCam to jedno z pierwszych zdjęć wykonanych przez sondę Juno po wejściu na orbitę wokół Jowisza w dniu 4 lipca 2016 r. Samo zdjęcie potwierdza, że kamera JunoCam przetrwała przejście przez silne pasy radiacyjne wokół planety i jest gotowa do wykonywania zdjęć gazowego olbrzyma w toku misji Juno. Zdjęcie zostało wykonane 10 lipca 2016 r o godzinie 5:30 UTC, gdy sonda znajdowała się 4,3 mln km od Jowisza. Źródło: NASA/JPL-Caltech/SwRI/MSSSKamera JunoCam znajdująca się na pokładzie sondy Juno już działa i rozpoczęła przesyłanie na Ziemię danych.

Urządzenie rejestrujące obrazy Jowisza w zakresie widzialnym (kamera JunoCam) zostało uruchomione w sześć dni po wejściu przez sondę na orbitę wokół Jowisza. Pierwsze zdjęcia w wysokiej rozdzielczości dotrą do nas jednak dopiero za kilka tygodni.

Artist’s impression of the water snowline around the young star V883 Orionis
This artist’s impression of the water snowline around the young star V883 Orionis, as detected with ALMA.
Źródło: A. Angelich (NRAO/AUI/NSF)/ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) dokonała pierwszego w historii obserwacyjnego rozdzielenia linii śniegu w dysku protoplanetarnym. Linia ta wskazuje gdzie temperatura w dysku otaczającym młodą gwiazdę spada wystarczająco nisko, aby uformował się śnieg. Dramatyczne zwiększenie jasności młodej gwiazdy V883 Orionis poprzez błysk rozgrzało wewnętrzne obszary dysku, odsuwają linię śniegu na znacznie dalsza odległość niż zazwyczaj w przypadku protogwiazd. Pozwoliło to na jej zaobserwowanie po raz pierwszy. Wyniki zostały opublikowane 14 lipca 2016 r. w czasopiśmie „Nature”.

Przestrzeń pomiędzy Ziemią a Księżycem często naruszają małe planetoidySiódmego i jedenastego lipca nastąpiły przeloty planetoid 2016 NJ22 i 2016 NK22 obok Ziemi.
Moment przelotu 2016 NJ22 nastąpił 7 lipca, z maksymalnym zbliżeniem około godziny 15:14 CEST. Minimalny dystans pomiędzy tym meteoroidem a Ziemią wyniósł około 265 tysięcy kilometrów, czyli 0,69 średniej odległości do Księżyca. Średnicę 2016 NJ22 wyznaczono na około 6 metrów.

A deep infrared view of the Orion Nebula from HAWK-I
This spectacular image of the Orion Nebula star-formation region was obtained from multiple exposures using the HAWK-I infrared camera on ESO’s Very Large Telescope in Chile. This is the deepest view ever of this region and reveals more very faint planetary-mass objects than expected.
Źródło:ESO/H. Drass et al.Podczerwone zdjęcia z VLT ujawniły nieoczekiwaną ilość obiektów o małej masie

Podczerwony instrument HAWK-I na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) w Chile został wykorzystany do zajrzenia w serce Mgławicy w Orionie jeszcze głębiej niż we wcześniejszych badaniach. Spektakularne zdjęcie ukazało około dziesięć razy więcej brązowych karłów i izolowanych obiektów o masach planetarnych niż znano do tej pory. Odkrycie stanowi wyzwanie dla szeroko akceptowanego scenariusza historii powstawania gwiazd w Mgławicy w Orionie.

Artist’s impression of planet in the HD 131399 system
This artist's impression shows a view of the triple star system HD 131399 from close to the giant planet orbiting in the system. The planet is known as HD 131399Ab and appears at the lower-left of the picture.
Located about 320 light-years from Earth in the constellation of Centaurus (The Centaur), HD 131399Ab is about 16 million years old, making it also one of the youngest exoplanets discovered to date, and one of very few directly-imaged planets. With a temperature of around 580 degrees Celsius and having an estimated mass of four Jupiter masses, it is also one of the coldest and least massive directly-imaged exoplanets.
Źródło: ESO/L. Calçada/M. KornmesserZespół astronomów użył instrumentu SPHERE na należącym do ESO teleskopie VLT do uzyskania obrazu pierwszej planety znalezionej na szerokiej orbicie wewnątrz potrójnego układu gwiazd. Według oczekiwań, orbita takiej planety powinna być niestabilna i obiekt szybko powinien zostać wyrzucony z systemu. W jakiś sposób jednak planeta przetrwała. Nieoczekiwane obserwacje sugerują, że tego rodzaju systemy mogą być powszechniejsze niż przypuszczano. Wyniki zostaną opublikowane online 7 lipca 2016 r. w czasopiśmie „Science”.

Artystyczna wizja sondy Juno w pobliżu Jowisza / Credits: NASAPiątego lipca amerykańska sonda Juno weszła na orbitę wokół Jowisza. To dopiero druga misja orbitera największej planety Układu Słonecznego.

Start misji Juno nastąpił 5 sierpnia 2011 roku. Jest to wyprawa NASA w ramach programu New Frontiers – tej samej klasy pojazdu, co New Horizons. Przez kolejne pięć lat Juno krążyła po wewnętrznym Układzie Słonecznym, stopniowo zmieniając swoją orbitę. W tym czasie sonda wykonywała badania wiatru słonecznego oraz (niedawno) “wpłynięcia” w silną magnetosferę Jowisza.

Sonda Juno na tle Jowisza - grafika. Źródło: NASASonda Juno spróbuje wejść na orbitę Jowisza

We wtorek o świcie polskiego czasu uwaga świata skupi się na Jowiszu. Na jego orbitę ma wedrzeć się zbudowana przez NASA sonda Juno.

Corocznie obserwujemy tysiące przeróżnych wybuchów gwiazd. Astronomowie chcieliby poznać przyczyny tych eksplozjiCorocznie obserwujemy tysiące przeróżnych wybuchów gwiazd. Astronomowie chcieliby poznać przyczyny tych eksplozji.

Daniel Kasen

"Era Kwantowej Biologii"
W książce „Życie na krawędzi” Jim Al-Khalili i Johnjoe McFadden w sposób prosty i jednocześnie fascynujący przedstawiają najnowsze osiągnięcia, kształtujące naszą wiedzę o świecie istot żywych, dowodząc, że życie łączy klasyczny świat obiektów makroskopowych z dziwnym i osobliwym światem mechaniki kwantowej.Biologia już od dawna nie jest prostym kolekcjonowaniem roślin czy klasyfikacją następnych gatunków zwierząt. Powoli, ale nieubłaganie ewoluuje w kierunku kwantów. I do dalszego rozwoju będzie potrzebowała fizyków oraz chemików, a także odrzucenia wielu aktualnych paradygmatów.

Mirosław Dworniczak

Rozpoczęły się zapisy na XX Ogólnopolski Zlot Miłośników Astronomii – OZMA 2016Rozpoczęły się zapisy na XX Ogólnopolski Zlot Miłośników Astronomii – OZMA 2016, który odbędzie się w dniach 4-7 sierpnia 2016 r. (czwartek-niedziela) na terenie amatorskiego obserwatorium astronomicznego w Niedźwiadach koło Szubina, woj. kujawsko-pomorskie, gdzie ma swoją siedzibę Pałucko-Pomorskie Stowarzyszenie Astronomiczno-Ekologiczne.

Jasne obszary na powierzchni Ceres / Źródło: NASA/JPL-Caltech/UCLA/MPS DLR/IDANaukowcy z zespołu misji Dawn odkryli zawartość minerałów węglowych na powierzchni Ceres.

Najjaśniejsze obszary na powierzchni Ceres, znajdujące się na dnie tajemniczego Krateru Occator, charakteryzują się największym zawartością minerałów węglowych kiedykolwiek odkrytych poza Ziemią – wskazują wyniki najnowszych badań przeprowadzonych przez naukowców z zespołu misji Dawn. Wyniki badań opublikowane online w periodyku Nature, to jeden z dwóch nowych artykułów opisujących skład chemiczny Ceres.

Kosmiczny Teleskop Hubble / Źródło: NASANASA zadecydowała o przeznaczeniu środków na wydłużenie misji kosmicznego teleskopu Hubble o kolejne pięć lat.

Kosmiczny teleskop Hubble (HST) to jedno z najważniejszych narzędzi dla współczesnej astronomii. Wyniesiony na orbitę w 1990 roku podczas misji STS-31 promu Discovery, dzięki kolejnym wyprawom serwisowym i naprawczym, HST jest teleskopem wyposażonym w najnowszy sprzęt obserwacyjny. Ostatnia misja serwisowa, STS-125, odbyła się w 2009 roku. Od tego czasu HST jest w świetnym stanie technicznym i wciąż dostarcza ważnych danych obserwacyjnych.

Zwolniło się nieoczekiwanie pół domku na AstroWczasach w terminie od 6 do 13 sierpnia 2016.

Stężnica w Bieszczadach to bardzo atrakcyjne miejsce obserwacyjne. Odwiedzamy je już od ponad 6 lat, łącząc urlop wraz z poznawaniem nieba. Bieszczadzkiego ciemnego nieba nie musimy chyba nikomu przedstawiać. To jedno z niewielu miejsc w Polsce, gdzie "Droga Mleczna" sięga horyzontu, a niebo jest ciemne jak smoła.

Łazik Curiosity odkrywa dowody na dużo więcej tlenu w dawnej atmosferze Marsa

Łazik Curiosity badający formację Kimberley w kraterze Gale na Marsie. Przed łazikiem widoczne są dwa otwory wywiercone przez instrument do pobierania próbek i kilka ciemniejszych punktów, które zostały oczyszczone z pyłu. Źródło: MSSS/JPL/NASAPeriodyk Geophysical Research Letters ujawnia, że łazik Curiosity zaobserwował duże poziomy stężenia tlenków manganu w skałach marsjańskich – czy w atmosferze Marsa w przeszłości znajdowało się dużo więcej tlenu?

Na kilka dni przed przybyciem sondy Juno zaprezentowano spektakularne zdjęcia Jowisza z VLT Jupiter imaged using the VISIR instrument on the VLT
In preparation for the imminent arrival of NASA’s Juno spacecraft in July 2016, astronomers used ESO’s Very Large Telescope to obtain spectacular new infrared images of Jupiter using the VISIR instrument. They are part of a campaign to create high-resolution maps of the giant planet to inform the work to be undertaken by Juno over the following months, helping astronomers to better understand the gas giant.
This false-colour image was created by selecting and combining the best images obtained from many short VISIR exposures at a wavelength of 5 micrometres.
Źródło: ESO/L. FletcherW ramach przygotowań na zbliżające się przybycie należącej do NASA sondy Juno, astronomowie użyli należącego do ESO teleskopu VLT do uzyskania nowych spektakularnych zdjęć Jowisza w podczerwieni. Jest to element kampanii uzyskania wysokiej rozdzielczości map tej olbrzymiej planety. Obserwacje są wstępem do badań, które będzie prowadzić Juno w nadchodzących miesiącach, pomagając astronomom lepiej zrozumieć gazowego olbrzyma przed spotkaniem z sondą Juno.

Widok Słońca w dniu 28 czerwca / Credits - NASA, SDOOd 23 czerwca znów na widocznej z Ziemi tarczy Słońca nie widać żadnych obszarów aktywnych.

Artist’s impression of the star S2 passing very close to the supermassive black hole at the centre of the Milky Way
This artist’s impression shows stars orbiting the supermassive black hole at the centre of the Milky Way. In 2018 one of these stars, S2, will pass very close to the black hole and this event will be the best opportunity to study the effects of very strong gravity and test the predictions of Einstein’s general relativity in the near future.
The GRAVITY instrument on the ESO Very Large Telescope Interferometer is the most powerful tool for measuring the positions of these stars in existence and it was successfully tested on the S2 star in the summer of 2016. The orbit of S2 is shown in red and the position of the central black hole is marked with a red cross.
Źródło:ESO/L. CalçadaEuropejski zespół astronomów użył nowego instrumentu GRAVITY, na należącym do ESO teleskopie VLT, w celu wykonania interesujących obserwacji centrum Drogi Mlecznej, poprzez połączenie po raz pierwszy światła z czterech 8,2-metrowych Teleskopów Głównych. Wyniki te stanowią zapowiedź rewolucyjnych odkryć naukowych, których będzie dostarczać GRAVITY, gdy będzie badać ekstremalnie silne pola grawitacyjne w pobliżu supermasywnej czarnej dziury i testować ogólną teorię względności Einsteina.

OpisZdjecia
Jeśli interesujesz się astronomią oraz właśnie kończysz naukę w gimnazjum to Klub Astronomiczny Almukantarat ma dla Ciebie propozycje na ciekawe spędzenie wakacji. Po raz kolejny zostanie zorganizowany obóz astronomiczny, z pewnością jest to wydarzenie jedyne w swoim rodzaju. Tegoroczny obóz odbędzie się w terminie 31 lipca – 13 sierpnia w Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym „Nadwarciański Gród” w Załęczu Wielkim koło Wielunia, miejscowości malowniczo położonej w zakolu Warty.

Orbita planetoidy 2016 HO3 / Źródło: NASANaukowcy odkryli niewielką planetoidę na orbicie wokół Słońca, która stale dotrzymuje Ziemi towarzystwa i będzie jej towarzyszyła jeszcze przez wiele setek lat.

Nowa planetoida oznaczona jako 2016 HO3 najprawdopodobniej także okrąża Ziemię. Jest ona co prawda zbyt odległa, aby mogła być uznana za prawdziwego satelitę naszej planety, ale jest to najlepszy i najbardziej stabilnym przykład obiektu bliskiego Ziemi, swego rodzaju kwazi-satelity.

Charon - zdumiewająco odmienny w porównaniu z Plutonem / Credits - NASA/JHUAPL/SWRIPod koniec maja opublikowano wykład podsumowujący wiedzę na temat Charona – największego księżyca Plutona po przelocie sondy New Horizons.

Czternastego lipca minie rok od czasu przelotu sondy New Horizons (NH) obok planety karłowatej 134340 Pluton i jego księżyców. Ten przelot zmienił dużo w naszym postrzeganiu zewnętrznego Układu Słonecznego.

Potencjalna chmura metanu nad powierzchnią Plutona / Credits - NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research InstituteW ostatnich tygodniach sonda New Horizons przesłała zestaw ciekawych danych dotyczących Plutona. Możliwe, że nad tą planeta karłowatą od czasu do czasu pojawiają się metanowe chmury.

To już 339 dni od historycznego przelotu sondy New Horizons (NH) obok planety karłowatej 134340 Pluton. NH wciąż przesyła dane na Ziemię, a w nich znajdują się kolejne sekrety Plutona i jego księżyców.

Projekt planetarium stworzony przez licealistów / Źródło: CNKGrupa licealistów z drugiej klasy I LO im. Bolesława Krzywoustego ze Słupska samodzielnie zbudowała planetarium, jego kopuła ma 6 m, a w środku mieści się nawet 30 osób!

Efekt prac zostanie zaprezentowany 22 czerwca w Centrum Nauki Kopernik, podczas konferencji IPS, na którą przyjadą światowi eksperci z branży. Wszyscy zwiedzający Kopernika tego dnia będą mogli oglądać krótkie pokazy w uczniowskim planetarium, a także dowidzieć się, jak stworzyć takie dla siebie.

Artist’s impression of a hot Jupiter exoplanet in the star cluster Messier 67
This artist’s impression shows a hot Jupiter planet orbiting close to one of the stars in the rich old star cluster Messier 67, in the constellation of Cancer (The Crab). Astronomers have found far more planets like this in the cluster than expected. This surprise result was obtained using a number of telescopes and instruments, among them the HARPS spectrograph at ESO’s La Silla Observatory in Chile. The denser environment in a cluster will cause more frequent interactions between planets and nearby stars, which may explain the excess of hot Jupiters.
Źródło:ESO/L. CalçadaMiędzynarodowy zespół astronomów odkrył, iż w gromadzie gwiazd Messier 67 znajduje się znacznie więcej planet z kategorii gorących jowiszy niż oczekiwano. Ten zaskakujący rezultat został uzyskany przy pomocy wielu teleskopów i instrumentów, wśród których był spektrograf HARPS z Obserwatorium La Silla w Chile. Bardziej gęste otoczenie w gromadzie powoduje częstsze interakcje pomiędzy planetami i pobliskimi gwiazdami, co może wyjaśniać nadwyżkę gorących jowiszów.

Schemat historii Wszechświata
Diagram przedstawia najważniejsze etapy ewolucji Wszechświata od Wielkiego Wybuchu, który nastąpił około 13,8 miliarda lat temu. Nie zachowano skali.
Około 400 tysięcy lat po Wielkim Wybuchu Wszechświat był w stanie neutralnym i pozostawał w nim dopóli światło id pierwszej generacji gwiazd nie zaczęło jonizować wodoru. Po kilkuset milionach lat gaz we Wszechświecie został całkowicie zjonizowany.
Źródło:NAOJZespół astronomów użył Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) do wykrycia tlenu w odległej galaktyce widocznej w stanie jaki miała zaledwie 700 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Jest to najodleglejsza galaktyka, w której bez wątpliwości wykryto tlen. Najprawdopodobniej jest on jonizowany przez potężne promieniowanie od młodych, olbrzymich gwiazd. Galaktyka ta może być przykładem klasy obiektów odpowiedzialnych za kosmiczną rejonizację we wczesnej historii Wszechświata.